تصویر ثابت

نسیم وحی :: حکمت های قرآنی l مقالات قرآنی lپند های قرآنی l پرسش و پاسخ های قرآنی

حکمت های قرآنی l مقالات قرآنی l پند های قرآنی l پرسش و پاسخ های قرآنی l مرجع قرآنی l quran l اخبار قرآنی l قرآن l quran points l بانک مطالب قرآنی
نسیم وحی :: حکمت های قرآنی l مقالات قرآنی lپند های قرآنی l پرسش و پاسخ های قرآنی

وبلاگ نسیم وحی در تلاش است تا با کوشش خود، سهمی در گسترش قرآن داشته باشد.
امید است تا سایر افرادی که با مدیریت وبلاگ آشنایی دارند راه ما را ادامه دهند و سعی در گسترش مفاهیم قرآنی داشته باشند تا اینکه مقدمات ظهور آقا امام زمان(عج) فراهم شود و بهار حقیقی به وجود آید.
انشاء الله

آیه منتخب روز

بسم الله الرحمن الرحیم



پیوند ها

مثل های قرآنی

سه شنبه, ۲۴ بهمن ۱۳۹۱، ۰۸:۵۵ ب.ظ

امام صادق (ع) فرمودند:« أمثال القرآن لها فوائد فانعموا النظر و تفکروا فی معاینها و لا تمروا بها» مثل های قرآن بهره و نتایجی دارد پس در ژرفانی آن بنگرید و در معانی شان بیندیشید و ار آنها عبور نکنید.

 

مثل در قرآن :

« مثل» در لسان اهل ادب ، عبارت است از تشبیه امری به امری و یا چیزی به چیزی تا در نتیجه آن فایده ای معنوی حاصل شود . حال بسته به اینکه شباهت به دوچیز را به چه وسیله ای و از زبان چه کسانی نقل کنند ، مّثّل را به انواع گوناگون همچون تشبیه ، استعاره ، کنایه و ضرب المثل تقسیم می نمایند که هر کدام در مقام خود تعریفی جداگانه دادر و با توجه به اینکه در چه زبانی ودر چه مرحله ای از تاریخ تکامل آن زبان تعریف شده باشد مصادیق متنوعی را به خود اختصاص داده است .

برهمین اساس میتوان گفت که مثلهای هر قوم و ملتی اختصاصی است ، که البته امکان دارد در طول قرون متمادی همان معانی با الفاظی گوناگون در زبان ملل دیگر نیز منتشر شده و به صورت ضرب المثلهای جهانی درآ مده باشد . در موارد متعددی نیز معانی و مفاهیم دیگری همچون « داستان » در زمره مصادیق مثلها قرار گرفته است .

آنچه که مثلها را جزو جدایی ناپذیر ادبیات جهان کرده است ، تفهیم بهتر معانی واثر گذاری طولانی مدت مفاهیمی است که بوسیله مثلها ارائه  شده اند مثلها خشکی و تندی پند و اندرز را می کاهند ، خاطرات را  لذت بخش می کنند ، اندیشه های ژرف را در جملاتی کوتاه جای می دهند و درپرده ای از اشاره و کنایه که کارآمدتر از صراحت است ، مطالب عالی و پر مغز را تعلیم می دهند

ادبیات عرب و زبان پارسی نیز از این قاعده مستثنی نبوده اند و از دیر زمان جای پای مثلها کهن را در آنها می توان یافت . نقش بسزای اقوام سامی و بخصوص مردم عربستان در تکامل و ارتقاء  بکارگیری مثل خصوصاً در شکل استعاره و کنایه امری بدیهی و مورد اتقاق رأی دانشمندان صاحب نظر است .

با این حال ظهور اسلام و ورود  قرآن به ادبیات عرب تحولی عظیم و شگرف در این عرصه به دنبال داشت که مثل نیز از این چشمه زلال و بی انتهای فصاحت و بلاغت جانی تازه گرفت .

در ابتدا مثلهای عرب ، معمولاً تشبیهی ساده و نشأت گرفته از رویارویی انسان با حیوان بود . اما با حضور قرآن و به دنبال آن کلام نبوی و گفتار علوی ( صلوات الله علیهما ) هم از لحاظ ساختار ادبی و قواعد زبانی و هم لحاظ محتوی و بار معانی تغییرات و تکامل چشمگیری در مثلهای عرب حاصل شد . جالب انکه قرآن کریم نیز مثل را بعنوان ابزاری کار آمد برای تفهیم معانی بلند و آسمانی خود و ایجاد  انگیزه تفکر و تعقل در مردم به کار گرفته است .

قرآن کریم در آیات متعددی همچون آیه 25 سوره ابراهیم ، آیه 21 سوره حشر و آیات 40 تا 43 سوره عنکبوت علت استفاده از مثل را تذکر ، اندیشیدن و تفکر عالمانه بیان کرده است .

استفاده از امثال در قرآن کریم تا به حد معمول شد که حتی عناد کفار یهود و مشرکان قریش را برانگیخت ، تا آنجا که به اینگونه آیات خرده می گرفتندن که چرا پیغمبر خدا به موجودات حقیر و ناچیزی همچون پشه و مورچه و عنکبوت تمثیل  می کند ؟ که با جواب قاطع « ان  الله لا یّستخی أن یّضربّ مّثّلاً ما بعوضهً فّما فوقّها .....» ( آیه 26 سوره بقره) روبرو شدند.

امثال در قرآن کریم از یک طرف بر اساس تعاریف اهل فن از کلمه « مثل» و اینکه چه مصادیقی را شامل می شود ، و از سوی دیگر باتوجه به ساختار ظاهری آیات ، به چندین دسته تقسیم می شوند.

گاهی مثل را تنها در مورد آیاتی صادق دانسته اند ، که حتماً تشبیهی کاملاً واضح در آن آیه وجود داشته باشد . بعضی اوقات اضافه بر نوع اول ،آیاتی که کلمه مثل در آنها به معنای « صفت » و یا به جهت « مقایسه » بین دو چیز و یا حتی جهت بیان « حکایت و داستان » بکار رفته است را به عنوان مثل پذیرفته اند ، مواقعی نیز بر اساس اینکه در آیات برای بیان مثل از چه کلمه و یا ادواتی استفاده شده باشد، امثال را به واضحه ( آیاتی که از لحاظ محتوایی مثل قرار می گیرند ) تقسیم بندی کرده اند .

گفتنی است که اینگونه طبقه بندی ها تنها جهت درک و بررسی بهتر آیات قرآن کریم صورت گرفته است والا ، اصل مطلب ، معجزه ای ماندگار و به دور از هر گونه تقسیم بندی و دخل و تصرف است .


مراحل تهیه تابلوهای نقاشی و تصاویر متحرک :

در ابتدا آیاتی از قرآن ، که به طور کاملاً مشخص بیانگر یک مثل ( به معنای تشبیه ) بودند و اجزای اصلی یک مثل یعنی مشبه ، مشبه به و وجه شبه در آنها به خوبی قابل تفکیک بود ، مشخص و گزینش شدند.

در مرحله بعد برای درک بهتر مفاهیم آیات واهداف امثال ذکر شده در آنها  و تفکیک اجزای مثل ، بیش از 50 عنوان شرح و تفسیر قرآن مشهور شیعی برای هر یک از آیات ذکر شده مورد بررسی قرار گرفت و اقوال و نظرات گوناگون در رابطه با هر یک از امثال گرد آوری شد. پس از آن مطالب گرد آوری شده برای هر مثل با محوریت تفسیر المیزان ( تألیف علامه طباطبائی ) در قالب 3 قسمت اصلی « مشبه » ، « مشبه به » و « وجه شبه و توضیح » تدوین شد . این مطالب جهت تهیه تابلوهای نقاشی و ساخت انیمیشن برای هر مثل د راختیار هنرمندان و تهیه کنندگان مربوطه قرار  گرفت .

 

فهرست‌ بعضی از امثال قرآنی:

 



عنوان مثل
سوره مبارکه
آیات
آتشی در تاریکی
بقره
20-16
سنگ سخت
بقره
74
ندای چوپان
بقره
171
هفت سنبه
بقره
261
غباری بر سنگ
بقره
264
بستان حاصلخیز
بقره
265
باغی در معرض طوفان
بقره
266
آشفته سر
بقره
275
باد ویرانگر – کشتزار طوفان زده
آل عمران
117
صعود به آسمان
انعام
125
شتر و سوزن
اعراف
40
زمین خوب – زمین شوره زار
اعراف
58
سگی زبان از کام درآ مده
اعراف
176
خانه ای در لبه پرتگاه
توبه
109
زراعت ناپایدار
یونس
24
دستهای تشنگان
رعد
14
آب و کف
رعد
17
خاکستری در تند باد
ابراهیم
18
درخت پاک – درخت ناپاک
ابراهیم
26-24
بنده آزاد – بنده گرفتار
نحل
75
گنگ ناتوان
نحل
76
پیرزن ریسنده نخ
نحل
92
ناسپاسان
نحل
112
دست بسته برگردن – دست گشاده
اسرا
29
ذاکر – غافل
کهف
42-32
رویش و ریزش گیاهان
کهف
45
فرو افتاده از آسمان
حج
31
چراغ و چراغدان
نور
35
سراب
نور
39
اعماق دریای ظلمانی
نور
40
عنکبوت – خانه عنکبوت
عنکبوت
41
مالک قدرتمند
روم
28
غلام سرگردان – غلام آسوده
زمر
29
زراعتی با برکت
فتح
29
مردار خوار
حجرات
12
زندگی گیاهان
حدید
20
فریب شیطان
حشر
16
تحمل کوه
حشر
21
الاغی با بار کتاب
جمعه
5
همسران نوح و لوط
تحریم
10
همسر فرعون – حضرت مریم
تحریم
12-15
به رو خزیدن – به پای رفتن
ملک
22


منبع:  www.gilane-ma1.blogfa.com

این صفحه را به اشتراک بگذارید
  • سید جواد میری

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

کپی برداری از مطالب تنها با ذکر منبع و ذکر لینک بلا مانع است در غیر این صورت حرام است و ما هیچ گونه رضایتی نداریم

تحلیل آمار سایت و وبلاگ